Trong bối cảnh yêu cầu nghề nghiệp ngày càng gắn với năng lực thực hành và ứng dụng công nghệ số, việc cập nhật chương trình đào tạo không thể chỉ dựa trên định hướng chuyên môn của nhà trường mà cần xuất phát từ thực tiễn sử dụng lao động. Năm 2026, Khoa Tài chính Kế toán 1, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT), phối hợp với Trung tâm Khảo thí và Đảm bảo chất lượng giáo dục triển khai khảo sát cựu sinh viên, giảng viên và nhà tuyển dụng, qua đó đánh giá mức độ đáp ứng của chương trình đào tạo đối với yêu cầu thực tế, đồng thời xác định những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Kết quả khảo sát không chỉ phản ánh những điểm mạnh của chương trình mà còn cung cấp cơ sở để Khoa điều chỉnh nội dung học tập, phương pháp giảng dạy và hoạt động kết nối doanh nghiệp, hướng tới nâng cao chất lượng đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động.
Lấy phản hồi làm cơ sở cải tiến chất lượng
Tại PTIT, hoạt động lấy ý kiến các bên liên quan được triển khai theo Quyết định số 293/QĐ-HV ngày 03/02/2026 của Học viện về việc lấy ý kiến phản hồi trong hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong. Đối tượng khảo sát bao gồm người học, cựu sinh viên, giảng viên, cán bộ và nhà tuyển dụng. Kết quả được công khai trên cổng thông tin Đảm bảo chất lượng của Học viện, góp phần tăng tính minh bạch trong hoạt động đánh giá và cải tiến chương trình đào tạo.
Đối với Khoa Tài chính Kế toán 1, khảo sát các bên liên quan là một khâu trong chu trình cải tiến liên tục PDCA (Plan – Do – Check – Act). Theo đó, Khoa thu thập ý kiến phản hồi, đánh giá mức độ đạt chuẩn đầu ra, phân tích những điểm còn hạn chế và sử dụng kết quả làm căn cứ điều chỉnh học phần, nội dung cũng như phương pháp giảng dạy cho các chu kỳ đào tạo tiếp theo.
Cách tiếp cận này được hỗ trợ bởi Quy chế Bảo đảm chất lượng giáo dục năm 2025 của Học viện, với các công cụ như hành động khắc phục và phòng ngừa (CAPA), đối sánh, chỉ số KPI và bảng điều khiển chất lượng. Nhờ đó, hoạt động cải tiến từng bước được gắn với dữ liệu, trách nhiệm triển khai, thời hạn hoàn thành và minh chứng kết quả, thay vì chỉ dừng lại ở những khuyến nghị chung.
Định hướng này cũng phù hợp với Bộ tiêu chuẩn và hướng dẫn bảo đảm chất lượng trong Khu vực Giáo dục đại học châu Âu (ESG 2015), đặc biệt là ESG 1.3 về học tập, giảng dạy và đánh giá lấy người học làm trung tâm, cùng ESG 1.7 về quản lý thông tin. Trên cơ sở đó, mỗi nội dung cần cải tiến được xem xét trong mối liên hệ với mục tiêu đào tạo và yêu cầu thực tế, tạo điều kiện để Khoa theo dõi hiệu quả điều chỉnh qua từng chu kỳ.
Ba góc nhìn, một yêu cầu chung: tăng cường tính thực tiễn
Ba báo cáo khảo sát năm 2026 do Trung tâm Khảo thí và Đảm bảo chất lượng giáo dục thực hiện cho thấy chương trình đào tạo ngành Kế toán nhận được đánh giá tích cực từ cả cựu sinh viên, giảng viên và doanh nghiệp. Tuy nhiên, kết quả cũng cho thấy những điểm cần tiếp tục cải thiện, đặc biệt là sự cân đối giữa lý thuyết và thực hành, điều kiện triển khai phương pháp dạy học tích cực và mức độ gắn kết với môi trường nghề nghiệp.
Kết quả khảo sát các bên liên quan năm 2026
| Nhóm khảo sát | Quy mô mẫu | Kết quả nổi bật | Nội dung cần hoàn thiện |
| Cựu sinh viên ngành Kế toán | 124 người trả lời | 90,3% có việc làm; 87,1% làm đúng ngành; 94,4% có việc làm trong vòng 6 tháng sau tốt nghiệp; mức hài lòng chung đạt 4,25–4,32/5 | Khả năng rút ngắn thời gian thích nghi với công việc: 4,13/5; tỷ lệ lý thuyết – thực hành: 4,15/5; liên hệ với doanh nghiệp: 4,19/5 |
| Giảng viên của Khoa | 20 phiếu | Điểm trung bình 34 tiêu chí đạt 4,59/5; 98,09% lượt đánh giá ở mức 4–5 | Cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy: 4,40/5; điều kiện áp dụng phương pháp dạy – học tích cực: 4,45/5; mức độ tránh trùng lặp nội dung học phần: 4,45/5 |
| Doanh nghiệp sử dụng lao động | 66 lượt phản hồi | Điểm trung bình 26 tiêu chí đạt 4,43/5; hài lòng với chất lượng người tốt nghiệp: 4,49/5; sẵn sàng tuyển dụng lại: 4,47/5; đạo đức nghề nghiệp: 4,73/5 | Tỷ lệ lý thuyết – thực hành: 4,14/5; khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn: 4,20/5; giá trị thực tế của đợt thực tập: 4,21/5 |
Các tỷ lệ trên phản ánh kết quả của những người tham gia khảo sát, không đại diện mặc nhiên cho toàn bộ người tốt nghiệp ngành Kế toán. Vì vậy, Khoa sử dụng dữ liệu chủ yếu để nhận diện xu hướng, đối chiếu quan điểm giữa các nhóm và xác định những vấn đề cần ưu tiên xử lý.
Bên cạnh khảo sát định kỳ, Khoa còn duy trì việc tiếp nhận phản hồi trực tiếp từ người học. Ý kiến sinh viên về hoạt động giảng dạy đã được thu thập trong giai đoạn 2019–2024. Trong quá trình rà soát chương trình, sinh viên và cựu sinh viên tiếp tục đề xuất tăng thời lượng thực hành, mở rộng cơ hội tiếp xúc với doanh nghiệp, tổ chức các buổi chia sẻ của kế toán trưởng và chuyên gia trong ngành, đồng thời hướng dẫn cụ thể hơn về công nghệ và nghiệp vụ, nhất là sử dụng phần mềm kế toán, hạch toán và xử lý bộ chứng từ thực tế.
Những đề xuất này cho thấy nhu cầu của người học không chỉ nằm ở việc tiếp cận kiến thức chuyên môn mà còn ở khả năng chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng có thể sử dụng ngay trong môi trường làm việc.
Từ dữ liệu khảo sát đến những vấn đề cần ưu tiên
Khi đặt kết quả của ba nhóm khảo sát cạnh nhau, sự tương đồng nổi bật nhất nằm ở yêu cầu cân đối giữa lý thuyết và thực hành. Đây là tiêu chí được cựu sinh viên đánh giá 4,15/5 và doanh nghiệp đánh giá 4,14/5, đồng thời là một trong những nội dung có điểm thấp nhất trong các nhóm tiêu chí được khảo sát.
Từ góc nhìn của nhà tuyển dụng, sinh viên có nền tảng kiến thức chuyên môn nhưng cần được rèn luyện nhiều hơn để thao tác thành thạo với chứng từ thực tế, đối chiếu công nợ, kiểm tra hóa đơn, kê khai thuế và giải trình số liệu. Nhận định này tương đồng với kết quả khảo sát cựu sinh viên, trong đó tiêu chí về khả năng rút ngắn thời gian thích nghi khi đi làm đạt 4,13/5. Điều đó đặt ra yêu cầu tăng cường các tình huống mô phỏng công việc và hoạt động thực hành xuyên suốt chương trình.
Một vấn đề khác là điều kiện bảo đảm chất lượng giảng dạy và thực hành. Trong khảo sát giảng viên, nhóm tiêu chí liên quan đến điều kiện bảo đảm chất lượng giảng dạy có điểm trung bình thấp nhất, đạt 4,44/5. Các phản hồi từ những nhóm tham gia cũng cho thấy nhu cầu bổ sung phần mềm kế toán, công cụ phân tích dữ liệu tài chính và bộ dữ liệu tình huống cập nhật. Đây là những yếu tố quan trọng để người học có cơ hội làm quen với quy trình xử lý nghiệp vụ và yêu cầu công nghệ trong môi trường doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp vẫn còn dư địa phát triển. Tiêu chí liên hệ với doanh nghiệp đạt 4,19/5 trong khảo sát cựu sinh viên. Trong số 124 người trả lời, 11,3% cho biết tìm được việc thông qua doanh nghiệp nơi thực tập và 0,8% thông qua giới thiệu của nhà trường. Những con số này gợi mở nhu cầu tăng cường hoạt động kết nối tuyển dụng, mở rộng mạng lưới đối tác và nâng cao hiệu quả chuyển tiếp từ thực tập sang việc làm.
Ở góc độ thiết kế chương trình, giảng viên đánh giá tiêu chí về hạn chế trùng lặp, chồng chéo giữa các học phần ở mức 4,45/5, trong khi tiêu chí về việc triển khai phù hợp chuẩn đầu ra trong các học phần đạt 4,50/5. Cùng với đó, 25,8% cựu sinh viên đánh giá mức độ hữu ích của kiến thức đã học ở mức bình thường. Các kết quả này cho thấy cần tiếp tục làm rõ mối liên hệ giữa chuẩn đầu ra, nội dung từng học phần, hoạt động thực hành và phương thức đánh giá, bảo đảm mỗi học phần đóng góp cụ thể vào năng lực nghề nghiệp của người học.
Như vậy, những vấn đề được nhận diện không tách rời nhau. Tăng cường thực hành cần đi cùng việc rà soát nội dung học phần; bổ sung công cụ công nghệ cần gắn với bài tập nghiệp vụ; còn mở rộng hợp tác doanh nghiệp cần được thể hiện trong thiết kế học phần, tổ chức thực tập và đánh giá năng lực đầu ra.
Những bước cải tiến đã triển khai
Thực tế, việc rà soát và cập nhật chương trình ngành Kế toán đã được Khoa triển khai qua nhiều giai đoạn, với hai đợt cải tiến đáng chú ý vào năm 2023 và năm 2025.
Sau đợt đánh giá ngoài năm 2023, Khoa tiến hành rà soát mục tiêu chương trình, điều chỉnh chuẩn đầu ra theo hướng đo lường được, mở rộng đối tượng khảo sát và bổ sung bản đặc tả chương trình đào tạo. Đến năm 2024, hoạt động khảo sát nhu cầu, mục tiêu và chuẩn đầu ra tiếp tục được thực hiện nhằm chuẩn bị cho phiên bản chương trình mới.
Chương trình áp dụng từ năm 2025 được tổ chức lại theo bảy nhóm năng lực đầu ra, bao gồm kiến thức nền tảng, kỹ năng chuyên môn, tư duy phản biện, kỹ năng số, giao tiếp, làm việc nhóm và đạo đức nghề nghiệp. Cùng với đó, các học phần như Kế toán số, Khoa học dữ liệu và AI cho kế toán, Phân tích dữ liệu trong kế toán và Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) được đưa vào chương trình.
Sự thay đổi không chỉ nằm ở nội dung kiến thức mà còn ở cách tổ chức dạy và học. Khoa định hướng tăng cường học tập dựa trên dự án và thực hành mô phỏng, qua đó chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, giải quyết tình huống và tạo ra sản phẩm học tập, thay vì chủ yếu đánh giá khả năng ghi nhớ.
Ở nhóm học phần nghiệp vụ, Ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính được triển khai thông qua tình huống và phần mềm kế toán. Trong học kỳ cuối, sinh viên thực hiện thực tập tốt nghiệp với 4 tín chỉ và khóa luận với 6 tín chỉ. Các đề cương liên quan đến kế toán tài chính, ghi sổ và lập báo cáo tài chính cũng đang được cập nhật theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, nhằm bảo đảm nội dung giảng dạy phù hợp với chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành.
Song song với đổi mới chương trình, Khoa chú trọng mở rộng cơ hội trải nghiệm nghề nghiệp cho sinh viên. Trong năm 2024, Khoa tổ chức năm khóa thực hành kế toán miễn phí cho hơn 250 sinh viên, triển khai đào tạo chuyển giao phần mềm FAST cho giảng viên, đồng thời tổ chức các hội thảo với ACCA và KPMG về chuẩn mực quốc tế, với MISA về ứng dụng AI trong tài chính – kế toán, cũng như các chuyến tham quan doanh nghiệp tại MISA và VPS.
Tính trong giai đoạn 2022–2025, Khoa đã tổ chức 19 học phần miễn phí với 940 lượt sinh viên ngành Kế toán tham gia. Về học liệu, các giáo trình Thuế và Kế toán, Nguyên lý Kế toán cũng được cập nhật trong năm 2025. Những hoạt động này tạo thêm cơ hội để sinh viên tiếp cận kiến thức mới, công cụ chuyên môn và môi trường làm việc thực tế.
Tiếp tục điều chỉnh theo yêu cầu nghề nghiệp
Trên cơ sở kết quả khảo sát năm 2026 và những nội dung đã triển khai, Khoa Tài chính Kế toán 1 xác định một số hướng cải tiến trọng tâm cho chu kỳ tiếp theo.
Trước hết, Khoa sẽ rà soát hệ thống đề cương học phần nhằm hạn chế nội dung trùng lặp và làm rõ đóng góp của từng học phần đối với chuẩn đầu ra. Việc rà soát hướng đến xác định cụ thể năng lực cần hình thành, hoạt động thực hành tương ứng, sản phẩm học tập mà sinh viên cần hoàn thành và tiêu chí đánh giá kết quả. Qua đó, mối liên hệ giữa mục tiêu chương trình, nội dung giảng dạy và năng lực đầu ra sẽ được thể hiện rõ ràng hơn.
Về thực hành, Khoa dự kiến tăng thời lượng làm việc với phần mềm kế toán, bảng tính và công cụ phân tích dữ liệu. Các bộ chứng từ thực tế, bài tập phát hiện sai lệch số liệu, lập báo cáo và kê khai thuế sẽ được đưa sâu hơn vào hoạt động giảng dạy. Đồng thời, tiêu chí chấm điểm sẽ được công khai rõ ràng để sinh viên hiểu yêu cầu đầu ra, chủ động theo dõi tiến độ và cải thiện năng lực của mình.
Đối với hợp tác doanh nghiệp, Khoa định hướng tăng cường phối hợp với các công ty kế toán, kiểm toán, tư vấn thuế và ngân hàng để tổ chức chuyên đề thực tiễn, xây dựng bài tập tình huống và thống nhất nhiệm vụ cũng như tiêu chí đánh giá thực tập. Cùng với đó, danh mục ưu tiên đầu tư phần mềm chuyên ngành và học liệu cập nhật sẽ được xây dựng nhằm nâng cao điều kiện thực hành.
Công tác khảo sát cũng sẽ được hoàn thiện theo hướng thu thập thông tin chi tiết hơn. Phiếu khảo sát trong kỳ tới dự kiến phân tách các mốc 3, 6 và 12 tháng sau tốt nghiệp, đồng thời làm rõ kênh tìm việc, loại hình đơn vị công tác và mức thu nhập. Cách tiếp cận này giúp Khoa theo dõi sát hơn quá trình chuyển tiếp từ đào tạo sang việc làm, qua đó có thêm căn cứ đánh giá mức độ phù hợp giữa chương trình và yêu cầu nghề nghiệp.
Cải tiến liên tục, hướng tới chất lượng đào tạo bền vững
Trong giai đoạn 2025–2030, Khoa Tài chính Kế toán 1 đặt mục tiêu nâng tỷ lệ sinh viên có việc làm liên quan đến ngành học lên 90–95%, tăng số chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế của sinh viên thêm 15% mỗi năm và ký ít nhất 10 biên bản ghi nhớ với doanh nghiệp, tổ chức. Khoa cũng định hướng tổ chức từ ba đến bốn sự kiện, hội thảo chuyên ngành mỗi năm, đồng thời đầu tư phòng thí nghiệm Fintech và đưa các phần mềm ERP, SAP, MISA vào giảng dạy.
Để hiện thực hóa các mục tiêu này, việc tiếp nhận và xử lý phản hồi từ các bên liên quan tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Ý kiến của sinh viên giúp nhận diện trải nghiệm học tập; phản hồi của cựu sinh viên cho thấy mức độ hữu ích của kiến thức trong công việc; đánh giá của giảng viên cung cấp góc nhìn về điều kiện và phương pháp giảng dạy; còn nhận xét từ doanh nghiệp phản ánh yêu cầu thực tế đối với người lao động.
Khi những góc nhìn này được đối chiếu và chuyển hóa thành các hành động cụ thể, hoạt động bảo đảm chất lượng không chỉ dừng ở việc đánh giá hiện trạng mà trở thành động lực đổi mới chương trình đào tạo. Với định hướng đó, Khoa Tài chính Kế toán 1 tiếp tục hướng tới xây dựng chương trình ngành Kế toán gắn với thực tiễn nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của sinh viên sau tốt nghiệp.
